نتایج یک مطالعه گسترده در دانمارک نشان می‌دهد که خم شدن مکرر به جلو، پیاده‌روی طولانی و ایستادن در محیط کار ممکن است با افزایش خطر سقط جنین ارتباط داشته باشند. پژوهشگران با بررسی بیش از ۸۰۰ هزار بارداری دریافتند که میان مدت‌زمان انجام این فعالیت‌ها در محیط کار و احتمال از دست رفتن بارداری ارتباط آماری وجود دارد. با این حال، نتایج مطالعه به معنای اثبات رابطه علت‌ومعلولی نیست و نباید باعث نگرانی درباره فعالیت‌های عادی روزمره در دوران بارداری شود.
مطالعه جدید درباره ارتباط خم شدن حین کار و سقط جنین چه می‌گوید؟
بر اساس گزارشی که خبرگزاری مهر به نقل از هلث‌دی نیوز منتشر کرده است، محققان داده‌های مربوط به ۸۰۳ هزار و ۸۲۹ بارداری در میان بیش از ۴۷۵ هزار زن دانمارکی را در فاصله سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۸ بررسی کردند.
در این پژوهش، میزان ایستادن، راه رفتن و خم شدن به جلو در مشاغل مختلف ارزیابی شد. بخشی از اطلاعات نیز با استفاده از حسگرهای حرکتی نصب‌شده روی بدن کارکنان در بیش از ۱۰۰ نوع شغل جمع‌آوری شده بود تا برآورد دقیق‌تری از وضعیت بدنی افراد هنگام کار به دست آید.
نتایج نشان داد که افزایش مدت‌زمان خم شدن به جلو در محیط کار، بیشترین ارتباط آماری را با افزایش خطر سقط جنین داشته است. پس از آن، پیاده‌روی و ایستادن طولانی‌مدت نیز با افزایش خطر همراه بودند.
این مطالعه در نشریه علمی Occupational and Environmental Medicine منتشر شده است. پژوهشگران تأکید کرده‌اند که برای تأیید یافته‌ها و مشخص شدن نقش عوامل مختلف، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
هر ساعت خم شدن به جلو چه ارتباطی با خطر سقط جنین دارد؟
طبق نتایج پژوهش، به ازای هر ساعت افزایش میانگین زمان خم شدن به جلو در طول یک روز کاری هشت‌ساعته، خطر نسبی سقط جنین حدود ۳۶ درصد بیشتر برآورد شد. این ارتباط برای پیاده‌روی حدود ۱۸ درصد و برای ایستادن حدود ۳ درصد به ازای هر ساعت افزایش زمان فعالیت گزارش شده است.
نکته مهم این است که این اعداد به افزایش خطر نسبی در شرایط بررسی‌شده اشاره دارند؛ نه اینکه هر زن بارداری که یک ساعت خم شود، با ۳۶ درصد احتمال سقط مواجه خواهد شد. همچنین منظور پژوهش، افزایش میانگین مدت این فعالیت‌ها در روزهای کاری طی دوران مورد بررسی است، نه یک بار خم شدن یا انجام کوتاه‌مدت یک حرکت معمولی.
بنابراین، تفسیر این آمار بدون توجه به نوع فعالیت، مدت تکرار آن و شرایط فردی میتواند گمراه‌کننده باشد.
کدام مشاغل ممکن است به اصلاح شرایط کاری در بارداری نیاز داشته باشند؟
برخی مشاغل به دلیل ماهیت فعالیت‌های روزانه، مستلزم خم شدن مکرر، راه رفتن زیاد یا ایستادن طولانی هستند. از جمله این مشاغل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- خدمات رستورانی و پذیرایی: فعالیت‌هایی که کارکنان را به راه رفتن مداوم یا خم شدن مکرر برای انجام وظایف ملزم می‌کنند.
- کشاورزی و باغبانی: کارهایی که در آن‌ها فرد مدت زیادی در وضعیت خمیده فعالیت میکند.
- ساختمان‌سازی و تعمیرات: فعالیت‌هایی که ممکن است با خم شدن مکرر، حمل بار یا وضعیت‌های بدنی نامناسب همراه باشند.
- مشاغل ایستاده: کارهایی که امکان نشستن و استراحت در طول شیفت کاری در آن‌ها محدود است.
وجود این شرایط به‌تنهایی به معنای خطر قطعی برای بارداری نیست. میزان فعالیت، تکرار آن، وضعیت سلامت فرد و سایر عوامل محیط کار باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
چرا خم شدن طولانی ممکن است با خطر بارداری ارتباط داشته باشد؟
پژوهشگران چند احتمال زیستی را مطرح کرده‌اند؛ از جمله اینکه خم شدن طولانی یا مکرر ممکن است بر جریان خون‌رسانی به جفت یا تنظیم هورمون‌های مرتبط با استرس اثر بگذارد. با این حال، این توضیحات در حد فرضیه هستند و مطالعه یادشده به‌طور مستقیم ثابت نکرده است که چنین سازوکارهایی علت افزایش خطر بوده‌اند.
همچنین عواملی مانند وضعیت عمومی سلامت، استعمال دخانیات، شرایط کاری دیگر و برخی ویژگی‌های فردی می‌توانند در نتایج اثرگذار باشند. از آنجا که پژوهش از نوع مشاهده‌ای بوده است، نمی‌توان تمام تفاوت‌های احتمالی میان افراد را به‌طور کامل از یکدیگر جدا کرد.
به همین دلیل، کارشناسان تأکید می‌کنند که یافته‌ها باید با احتیاط تفسیر شوند و پیش از تبدیل شدن به توصیه‌های قطعی، در جمعیت‌های دیگر نیز بررسی شوند.
زنان باردار برای کاهش فشار کاری چه اقداماتی می‌توانند انجام دهند؟
این مطالعه به معنای ضرورت کنار گذاشتن کار یا پرهیز از تمام فعالیت‌های بدنی در دوران بارداری نیست. فعال ماندن و انجام فعالیت‌های متناسب با شرایط جسمی، در بسیاری از بارداری‌ها بخشی از زندگی عادی و سالم محسوب می‌شود.
با این حال، اگر شغل فرد مستلزم خم شدن مکرر، ایستادن طولانی یا راه رفتن مداوم است، می‌توان با نظر پزشک و همکاری کارفرما شرایط کار را متناسب‌تر کرد. برای مثال:
- در صورت امکان، استراحت‌های کوتاه و منظم در حالت نشسته در برنامه کاری قرار گیرد.
- برای مشاغلی که به ایستادن طولانی نیاز دارند، امکان استفاده از صندلی فراهم شود.
- وظایفی که به خم شدن مکرر یا وضعیت بدنی نامناسب نیاز دارند، در صورت امکان اصلاح یا جابه‌جا شوند.
- درباره محدودیت‌های فردی و شرایط شغلی با پزشک یا ماما مشورت شود.
توصیه‌های مناسب برای هر فرد به مرحله بارداری، وضعیت سلامت، سابقه پزشکی و ماهیت شغل او بستگی دارد؛ بنابراین، یک دستورالعمل واحد برای همه زنان باردار مناسب نیست.
آیا خم شدن معمولی در دوران بارداری خطرناک است؟
خیر؛ نتایج این پژوهش را نباید به این معنا تفسیر کرد که خم شدن معمولی برای برداشتن یک وسیله یا انجام کارهای روزمره باعث سقط جنین می‌شود. موضوع اصلی مطالعه، الگوی فعالیت‌های شغلی و افزایش مدت‌زمان خم شدن، راه رفتن یا ایستادن در محیط کار بوده است.
همچنین بسیاری از سقط‌های جنین به دلایل مختلفی رخ می‌دهند و در موارد زیادی علت دقیق آن‌ها مشخص نیست. نمی‌توان بر اساس این مطالعه نتیجه گرفت که یک حرکت عادی یا فعالیت روزمره علت سقط بوده است.
اگر زن باردار درباره شرایط شغلی خود نگرانی دارد، بهتر است به‌جای قطع خودسرانه فعالیت‌ها، شرایط کار و وضعیت پزشکی خود را با متخصص زنان یا ماما بررسی کند.
جمع‌بندی
مطالعه‌ای روی بیش از ۸۰۰ هزار بارداری در دانمارک نشان داده است که خم شدن مکرر به جلو، پیاده‌روی طولانی و ایستادن در محیط کار با افزایش آماری خطر سقط جنین ارتباط دارند. در این پژوهش، ارتباط خم شدن به جلو با خطر نسبی بیشتر از دو فعالیت دیگر گزارش شده است.
با وجود این، مطالعه مشاهده‌ای نمی‌تواند ثابت کند که این فعالیت‌ها مستقیماً باعث سقط جنین می‌شوند. مهم‌ترین پیام کاربردی پژوهش، توجه به شرایط فیزیکی محیط کار، فراهم کردن فرصت استراحت و بررسی نیاز به اصلاح وظایف شغلی برای زنان باردار است؛ بدون آنکه فعالیت‌های معمول روزمره به‌طور غیرضروری خطرناک تلقی شوند.
مریم کاوشی، نویسنده و خبرنگار حوزه سلامت است. او با تکیه بر منابع معتبر علمی و پزشکی، محتوایی دقیق، بهروز و کاربردی در زمینههای پیشگیری از بیماری، تغذیه سالم، بهداشت روان و سبک زندگی تولید میکند. مریم کاوشی باور دارد آگاهیبخشی درست در حوزه سلامت میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند و به همین دلیل میکوشد مفاهیم پیچیده علمی را به زبانی ساده و قابلفهم برای مخاطبان ارائه دهد. مطالب او را میتوانید در بخش سلامت سایت دنبال کنید.
