پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا در مطالعهای گسترده دریافتند که بارداری و شیردهی میتوانند نقش مهمی در حفظ سلامت مغز زنان و کاهش اثرات پیری ایفا کنند. این تحقیق که بر روی زنان یائسه انجام شده، نشان میدهد هرچه مدت زمان بیشتری از زندگی زنان در دوران بارداری و شیردهی سپری شود، عملکرد شناختی آنها در سالمندی قویتر باقی میماند.
به گزارش دریافتی، این یافتهها حاصل بررسی دادههای بیش از ۷۰۰۰ زن حدوداً ۷۰ ساله است که تا ۱۳ سال تحت نظر بودهاند. محققان با هدف درک علت تأثیرپذیری نامتناسب زنان از بیماری آلزایمر، به دنبال شناسایی عوامل محافظتی مغز در این گروه جمعیتی بودهاند.
هر ماه بارداری و شیردهی، گامی به سوی مغزی جوانتر
نتایج این پژوهش حاکی از آن است که به ازای هر ماه بارداری اضافی، نمره کلی توانایی شناختی زنان افزایشی جزئی اما معنادار پیدا میکند. شیردهی نیز با بهبود نمرات در حوزههای حافظه کلامی و بصری همراه بوده است. اگرچه این تغییرات در نگاه اول کوچک به نظر میرسند، اما محققان تأکید میکنند که از نظر آماری با دیگر عوامل محافظتی شناختهشده برای مغز قابل مقایسه هستند.
قدرت محافظتی بارداری در حد پرهیز از سیگار و ورزش
یکی از نکات شگفتانگیز این مطالعه، همتراز بودن تأثیر محافظتی بارداری و شیردهی با مزایای شناختهشدهای مانند عدم استعمال سیگار یا انجام فعالیت بدنی منظم است. دکتر «مولی فاکس» دانشیار انسانشناسی دانشگاه کالیفرنیا و رهبر این تیم تحقیقاتی میگوید: «در زمینه بیماری آلزایمر، حتی این تغییرات کوچک نیز قابل توجه تلقی میشوند و میتوانند مسیر تحقیقات و مداخلات بالینی را تغییر دهند.»
یافتههای اصلی این پژوهش عبارتند از:
- زنانی که حداقل یک بار تجربه بارداری داشتهاند، نمرات شناختی بالاتری نسبت به زنانی که هرگز باردار نشدهاند، کسب کردند.
- زنانی که سابقه شیردهی داشتهاند، در مقایسه با زنانی که هرگز شیردهی را تجربه نکرده بودند، امتیازات بالاتری در آزمونهای حافظه کلامی به دست آوردند.
تغییرات هورمونی یا تعاملات اجتماعی؛ کدامیک مغز را جوان نگه میدارد؟
محققان در تلاش برای یافتن دلیل این ارتباط هستند. نظریههای مطرح شده به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- تغییرات هورمونی: تغییرات گسترده هورمونی در دوران بارداری و شیردهی ممکن است باعث “از نو سیمکشی” مغز و افزایش کارایی آن در بلندمدت شود.
- تعاملات اجتماعی: مادر شدن اغلب با افزایش تعاملات اجتماعی و ایجاد روابط حمایتی همراه است که میتواند استرس را کاهش داده و به ارتقای سلامت مغز کمک کند.
دکتر فاکس با اشاره به گام بعدی تحقیقات تأکید کرد: «اگر بتوانیم درک کنیم که چرا این الگوهای تولیدمثلی به نتایج شناختی بهتر در پیری منجر میشوند، آنگاه میتوانیم به سمت یافتن درمانهایی حرکت کنیم که این اثر طبیعی محافظتی را تقلید کنند.»
مریم کاوشی، نویسنده و خبرنگار حوزه سلامت است. او با تکیه بر منابع معتبر علمی و پزشکی، محتوایی دقیق، بهروز و کاربردی در زمینههای پیشگیری از بیماری، تغذیه سالم، بهداشت روان و سبک زندگی تولید میکند. مریم کاوشی باور دارد آگاهیبخشی درست در حوزه سلامت میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند و به همین دلیل میکوشد مفاهیم پیچیده علمی را به زبانی ساده و قابلفهم برای مخاطبان ارائه دهد. مطالب او را میتوانید در بخش سلامت سایت دنبال کنید.
