پنهانکردن گاهبهگاه احساسات در موقعیتهای نامناسب، بخشی طبیعی از زندگی اجتماعی است؛ اما وقتی سرکوب احساسات به یک الگوی همیشگی تبدیل میشود، میتواند سلامت روان و جسم را به شکلی خاموش اما جدی تهدید کند. متخصصان سلامت روان هشدار میدهند که احساسات سرکوبشده از بین نمیروند، بلکه به شکلهایی مثل تحریکپذیری، بیخوابی و حتی دردهای جسمانی بازمیگردند.
سرکوب احساسات با تنظیم هیجان چه تفاوتی دارد؟
دکتر ایمی ماست، مشاور سلامت روان، تفاوت مهمی میان این دو مفهوم قائل است. در تنظیم هیجان، فرد احساس خود را میشناسد و آگاهانه تصمیم میگیرد که در موقعیت فعلی آن را بروز ندهد؛ مثلاً خشم را در جلسه کاری تجربه میکند اما بروزش را به زمان مناسبتری موکول میکند. اما سرکوب احساسات به معنای تلاش برای «احساس نکردن» است؛ بیرون راندن خشم از آگاهی یا غیرمنطقی دانستن آن پیش از تجربه کامل. در حالت اول، فرد تصمیم میگیرد چه زمانی احساسش را نشان دهد؛ در حالت دوم، به خودش اجازه احساس کردن نمیدهد.
عوارض روانی سرکوب احساسات چیست؟
به گزارش ایسنا، متخصصان توضیح میدهند که سرکوب مداوم احساسات میتواند شناخت درست آنها را دشوار کند. افرادی که دائماً احساساتشان را نادیده میگیرند، فرصت کمتری برای تشخیص نشانههای جسمانی، محرکها و پیام هیجانها دارند و ممکن است در نهایت دچار یک کلافگی مبهم شوند بدون اینکه بدانند دقیقاً چه احساسی دارند. سرکوب احساسات همچنین میتواند به تحریکپذیری در برابر مسائل کوچک، افکار مزاحم در نیمهشب و اضطراب بدون علت مشخص منجر شود.
چرا سرکوب احساسات به کرختی عاطفی و تماشای زندگی از پشت شیشه میانجامد؟
یکی از پیامدهای کمتر شناختهشده سرکوب احساسات، از دست رفتن تدریجی هیجانهای مثبت است. وقتی افراد سالها خشم یا اندوه خود را خاموش میکنند، ممکن است به نوعی کرختی عاطفی برسند؛ حالتی که در آن زندگی را «از پشت شیشه» تماشا میکنند. این یعنی بهایی که برای فرار از احساسات ناخوشایند میپردازیم، کاهش توانایی تجربه شادی، هیجان و صمیمیت است.
عوارض جسمانی سرکوب احساسات را جدی بگیرید
دکتر ایمی ماست میگوید در میان مراجعانش مواردی مانند سفتی مداوم فک و شانهها، سردرد، اختلال خواب، واکنشهای گوارشی هنگام ناراحتی و خستگی مزمنی که با استراحت برطرف نمیشود، مشاهده میکند. با این حال، او تأکید میکند که علائم جسمانی بدون علت ابتدا باید از نظر پزشکی بررسی شوند و تنها پس از رد دلایل پزشکی میتوان ارتباط احتمالی آنها را با سرکوب احساسات بررسی کرد.
چگونه احساسات را بدون سرکوب پردازش کنیم؟
متخصصان توصیه میکنند برای پردازش سالم، ابتدا احساس بهطور مشخص نامگذاری شود. جملهای مانند «احساس سرخوردگی و کمی تحقیرشدگی میکنم» اطلاعات بیشتری از عبارت کلی «استرس دارم» در اختیار ما میگذارد. همزمان میتوان به واکنشهای بدن توجه کرد، بدون آنکه درباره دلیل شکلگیری یا نیاز مرتبط با احساس قضاوت کرد.
راههای عملی برای کاهش شدت هیجان بدون سرکوب احساسات
تحمل احساسات ناخوشایند با سرکوب آنها فرق دارد و مهارتی است که با تمرین تقویت میشود. پیادهروی، ورزش، حرکات کششی، دوش گرفتن، گوش دادن به موسیقی یا انجام فعالیتهای تکراری با دست میتواند در مواقعی که تشخیص میدهید نباید احساس را بروز دهید، به کاهش شدت هیجان کمک کند. هدف نهایی، تشخیص و درک پیام احساس و سپس انتخاب واکنشی است که با اهداف و ارزشهای فرد هماهنگ باشد.
مریم کاوشی، نویسنده و خبرنگار حوزه سلامت است. او با تکیه بر منابع معتبر علمی و پزشکی، محتوایی دقیق، بهروز و کاربردی در زمینههای پیشگیری از بیماری، تغذیه سالم، بهداشت روان و سبک زندگی تولید میکند. مریم کاوشی باور دارد آگاهیبخشی درست در حوزه سلامت میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند و به همین دلیل میکوشد مفاهیم پیچیده علمی را به زبانی ساده و قابلفهم برای مخاطبان ارائه دهد. مطالب او را میتوانید در بخش سلامت سایت دنبال کنید.
