داروهای تزریقی کاهش وزن برای همه افراد چاق مناسب نیست؛ هشدار فوقتخصص غدد درباره مصرف خودسرانه
چاقی دیگر تنها یک مسئله زیبایی نیست؛ پزشکان امروز آن را یک بیماری مزمن میدانند که میتواند دهها عارضه جدی به همراه داشته باشد. در همین حال، داروهای تزریقی کاهش وزن اگرچه تحولی بزرگ در درمان چاقی ایجاد کردهاند، اما مصرف آنها برای همه افراد بیخطر نیست و برخی بیماران باید از این داروها دور بمانند.
چاقی؛ بیماری مزمنی که داروهای تزریقی کاهش وزن برای درمان آن آمدهاند
دکتر مژگان میرعبدالحق، فوقتخصص غدد بیمارستان سینا، با اشاره به پیامدهای چاقی میگوید: «بر اساس علم پزشکی، چاقی تنها به معنای تغییر شکل بدن نیست؛ بلکه یک بیماری مزمن است که میتواند عوارض متعددی مانند دیابت، فشار خون بالا، چربی خون بالا، سکتههای قلبی و مغزی، کبد چرب، آسیب و تخریب مفاصل بهویژه زانو، سندروم آپنه خواب و افزایش ریسک برخی سرطانها مانند سرطان پستان و روده بزرگ را به همراه داشته باشد.»
به گفته این پزشک، برخی افراد چاق ممکن است در حال حاضر هیچکدام از این عوارض را نداشته باشند، اما این به معنای سلامت کامل نیست؛ احتمال ابتلا به یکی از این عوارض در آینده نزدیک بسیار بالاست. به همین دلیل، اقدام برای کاهش وزن و استفاده از روشهای درمانی مناسب از جمله داروهای تزریقی کاهش وزن، به یک ضرورت پزشکی تبدیل شده است.
چرا داروهای تزریقی کاهش وزن به گزینهای محبوب تبدیل شدند؟
در گذشته، کاهش وزن عمدتاً به تغییر سبک زندگی محدود میشد؛ پیروی از الگوی غذایی مناسب همراه با افزایش فعالیت بدنی در یک بازه زمانی طولانی میتوانست افراد را به وزن مطلوب برساند. اما این مسیر برای بسیاری از بیماران دشوار بود.
دکتر میرعبدالحق درباره سیر تحول درمان چاقی توضیح میدهد: «داروهای خوراکی کاهش وزن وجود داشتند، اما نه قدرت کافی برای کاهش وزن داشتند و نه عوارض محدودی؛ به همین دلیل بهصورت محدود استفاده میشدند. طی دو تا سه دهه گذشته، جراحیهای کاهش وزن توانستند به بیماران کمک کنند، اما اکنون با ورود داروهای تزریقی کاهش وزن به بازار، مسیر تازهای برای درمان چاقی باز شده است.»
به گفته وی، داروهای تزریقی کاهش وزن انواع مختلفی دارند و شرکتهای ایرانی نیز به تولید آنها اقدام کردهاند. اما پرسش مهم این است که آیا واقعاً تمام افراد چاق میتوانند این داروها را مصرف کنند؟
چه افرادی از مصرف داروهای تزریقی کاهش وزن منع میشوند؟
پاسخ فوقتخصص غدد به این پرسش، یک نه قاطع است. برخی از داروهای تزریقی کاهش وزن با وجود اثربخشی بالا، برای گروههایی از بیماران ممنوعیت مصرف دارند.
او با اشاره به نمونه «تیرزپاتاد» میگوید: «این دارو خاصیت دوگانه دارد و میتواند کاهش وزن قابلتوجهی ایجاد کند، اما تمام افراد چاق نمیتوانند از آن استفاده کنند. اگر افراد سابقه التهاب لوزالمعده داشته باشند، بهویژه اگر علت آن برطرف نشده باشد، نباید از این دارو استفاده کنند. همچنین اگر به سرطان تیروئید مبتلا هستند یا سابقه این بیماری را در خانواده خود دارند، مجاز به استفاده از این دارو نیستند.»
این ممنوعیتها نشان میدهد که مصرف داروهای تزریقی کاهش وزن، برخلاف تصور رایج، یک تصمیم ساده و بدون خطر نیست و نیازمند ارزیابی دقیق سوابق پزشکی بیمار است.
چرا مشاوره پزشکی پیش از مصرف داروهای تزریقی کاهش وزن ضروری است؟
دکتر میرعبدالحق در پایان با تأکید بر یک اصل کلیدی میگوید: «لازمه استفاده از داروهای لاغری، مشاوره با پزشک است.»
این جمله کوتاه، مهمترین توصیه برای افرادی است که به دنبال کاهش وزن سریع از طریق داروهای تزریقی کاهش وزن هستند. مصرف خودسرانه این داروها، بهویژه بدون بررسی سوابق بیماریهای زمینهای، میتواند عوارض جدی و گاه جبرانناپذیری ایجاد کند.
بنابراین، اگرچه داروهای تزریقی کاهش وزن یک ابزار مؤثر در درمان چاقی هستند، اما این ابزار تنها زمانی ایمن و کارآمد خواهد بود که زیر نظر پزشک متخصص و پس از بررسی کامل وضعیت سلامت فرد تجویز شود.
مریم کاوشی، نویسنده و خبرنگار حوزه سلامت است. او با تکیه بر منابع معتبر علمی و پزشکی، محتوایی دقیق، بهروز و کاربردی در زمینههای پیشگیری از بیماری، تغذیه سالم، بهداشت روان و سبک زندگی تولید میکند. مریم کاوشی باور دارد آگاهیبخشی درست در حوزه سلامت میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند و به همین دلیل میکوشد مفاهیم پیچیده علمی را به زبانی ساده و قابلفهم برای مخاطبان ارائه دهد. مطالب او را میتوانید در بخش سلامت سایت دنبال کنید.
