پژوهش جدیدی نشان میدهد که خیالپردازیهای روزانه – همان لحظاتی که در افکار خود غرق میشویم – میتوانند به اندازه خوابهای شبانه عجیب و غیرمنتظره باشند و حدود ۸ تا ۹ درصد عناصر در هر دو حالت دارای ویژگیهای غیرعادی است.
به گزارش خبرنگار ما به نقل از سلامت نیوز، این مطالعه که در نشریه علمی «آگاهی و شناخت» منتشر شده، به بررسی شباهتهای رویاپردازی در بیداری و در خواب پرداخته و یافتههای تازهای درباره عملکرد ذهن انسان ارائه داده است.
خوابهای شبانه عجیبترند یا خیالپردازیهای روزانه؟

در این پژوهش، شرکتکنندگان طی چند هفته، خوابهای شبانه و خیالپردازیهای روزانه خود را ثبت کردند. پژوهشگران سپس این گزارشها را به اجزای مختلف مانند افراد، مکانها و رویدادها تقسیم کرده و میزان «عجیب بودن» آنها را سنجیدند.
نتایج نشان داد که اگرچه در نگاه کلی، خوابهای شبانه عجیبتر به نظر میرسند، اما وقتی جزئیتر بررسی شوند، حدود ۸ تا ۹ درصد عناصر در هر دو حالت دارای ویژگیهای غیرعادی هستند – رقمی که تقریباً یکسان است. با این حال، نوع این عجیببودن در خوابهای شبانه و رویاپردازی روزانه متفاوت است:
- در خوابهای شبانه، عناصر عجیب معمولاً بهصورت ترکیبهای غیرممکن یا مبهم ظاهر میشوند؛ مثلاً مکانهایی ناآشنا در دل محیطهای آشنا
- در خیالپردازیهای روزانه، ذهن بیشتر دچار پرشهای ناگهانی میشود، یعنی افکار بدون پیوستگی از موضوعی به موضوع دیگر منتقل میشوند
مرز باریک میان خواب و بیداری؛ یافتهای جدید درباره عملکرد ذهن
پژوهشگران معتقدند هر دو حالت (خوابهای شبانه و رویاپردازی روزانه) بازتاب نوعی شبیهسازی ذهنی خودکار هستند که بدون کنترل آگاهانه اتفاق میافتد. این یافتهها نشان میدهد که مرز میان خواب و بیداری کمتر از آن چیزی است که تصور میشد و ذهن انسان حتی در بیداری هم میتواند به اندازه خواب، خلاق، ناپیوسته و گاه غیرمنطقی عمل کند. به گفته محققان، این پدیده بخشی طبیعی از کارکرد ذهن به شمار میرود و لزوماً نشانه اختلال یا مشکل خاصی نیست.
