در آستانه روز ملی اهدای خون، معاون فنی اداره کل انتقال خون استان تهران با اشاره به ظرفیت حیاتی اما محدود بدن برای خوندهی، اعلام کرد که هر فرد سالم میتواند سالانه ۴ مرتبه خون اهدا کند و تأکید کرد غربالگریهای دقیق، تضمینکننده سلامت زنجیره انتقال خون در کشور است.
تاریخچه اهدای خون در ایران؛ از تأسیس سازمان تا روز ملی اهدای خون
سازمان انتقال خون ایران در ۹ مرداد ۱۳۵۳ با هدف پایان دادن به آشفتگی نظام خونرسانی و ترویج فرهنگ اهدای خون داوطلبانه، رایگان و سالم تأسیس شد. بیماران تالاسمی، هموفیلی و لوسمی نخستین گروههایی بودند که حیاتشان به پایداری همین زنجیره اهدای خون گره خورد. از همان سال، نهم مردادماه بهعنوان «روز ملی اهدای خون» در تقویم سلامت ایران ثبت شد تا هر سال فرصتی برای بازخوانی مسئولیت اجتماعی اهدای خون و قدردانی از اهداکنندگان باشد.

شرط طلایی اهدای خون؛ چه کسانی میتوانند خون بدهند
امیرمسعود ناظمی، معاون فنی و فناوریهای نوین ادارهکل انتقال خون استان تهران، با رد هرگونه خطر اهدای خون برای افراد بالغ، شرایط عمومی اهدا را اینگونه تشریح کرد: محدوده سنی ۱۷ تا ۶۵ سال، حداقل وزن ۵۰ کیلوگرم و برخورداری از سلامت عمومی. به گفته وی، بدن یک فرد بالغ بهطور میانگین ۵.۵ تا ۶ لیتر خون دارد و با اهدای خون به میزان ۴۵۰ سیسی، نهتنها خطری سلامت فرد را تهدید نمیکند، بلکه یک زندگی دیگر نجات مییابد.
ناظمی با تأکید بر نظم زمانی اهدای خون تصریح کرد: «هر فرد سالم میتواند سالانه ۴ بار و با فاصله حداقل ۸ هفته، خون اهدا کند.» این فاصلهگذاری هوشمندانه، رمز حفظ سلامت اهداکننده و کیفیت فرآوردههای خونی در چرخه اهدای خون است.
چه مواردی باید پیش از اهدای خون به پزشک اعلام شود
به گفته معاون فنی انتقال خون استان تهران، هرچند اهدای خون فرایندی ایمن و کمخطر است، اما مصرف مستمر برخی داروها، سابقه آلرژیهای شدید مانند آسم، فشارخون بالا، دیابت، بیماریهای قلبی، ریوی، کلیوی و کبدی باید پیش از اهدای خون حتماً با پزشک مستقر در مرکز در میان گذاشته شود. همچنین خالکوبی، حجامت، جراحی در ۶ ماه اخیر، سابقه اعتیاد تزریقی، تماس جنسی مشکوک و دوران بارداری یا شیردهی از مواردی هستند که میتوانند بهطور موقت یا دائم مانع اهدای خون شوند. ناظمی توصیه کرد اهداکنندگان ۴۸ ساعت پیش از اهدای خون از مصرف آسپرین پرهیز کرده و پیش از مراجعه غذای مناسب و آب کافی مصرف کنند.
غربالگری خونهای اهدایی؛ از HIV تا هپاتیت زیر ذرهبین
یکی از مهمترین حلقههای اهدای خون، تضمین سلامت خونهای جمعآوریشده است. ناظمی در این باره گفت: «تمامی خونهای اهدایی در آزمایشگاههای سازمان انتقال خون تحت آزمایشهای HIV، هپاتیت B، هپاتیت C، سیفلیس و گروهبندی خون قرار میگیرند.» این غربالگری دقیق، خیال بیماران و گیرندگان فرآوردههای خونی را از بابت ایمنی اهدای خون راحت میکند.
مراحل اهدای خون؛ از ثبتنام تا استراحت نهایی
فرایند اهدای خون به گفته ناظمی، حدود ۴۵ تا ۶۰ دقیقه زمان میبرد و تمام وسایل آن یکبار مصرف و استریل هستند. ابتدا فرم ثبتنام تکمیل و پرسشنامه سلامت پاسخ داده میشود. سپس معاینه بالینی مختصر شامل فشارسنجی، تبسنجی و کنترل نبض انجام میگیرد و نمونه خون برای تشخیص کمخونی بررسی میشود. در نهایت خونگیری اصلی در زمانی بین ۶ تا ۱۰ دقیقه صورت میپذیرد. پس از اهدای خون، نوشیدن مایعات بیشتر، مصرف غذای سالم، پرهیز از فعالیت شدید و خودداری از سیگار تا یک ساعت توصیه میشود.
مصرفکنندگان اصلی خون و فرآوردههای آن چه کسانی هستند
اهدای خون مستقیماً با حیات گروههای خاصی از بیماران گره خورده است. بیماران تالاسمی، هموفیلی، دیالیزی، جراحیهای بزرگ قلب و مغز استخوان، سوختگیهای شدید، نوزادان مبتلا به زردی ناشی از ناسازگاری خونی، گیرندگان پیوند اعضا و مبتلایان به انواع سرطان بهویژه در مرحله شیمیدرمانی، اصلیترین مصرفکنندگان خون و فرآوردههای آن هستند. پایداری همین چرخه، اهمیت تداوم اهدای خون مستمر و مسئولانه را دوچندان میکند.

رزیتا محمدی
رزیتا محمدی نویسنده و تولیدکننده محتوای تخصصی در حوزه سلامت، زیبایی و مراقبتهای دهان و دندان است که با تمرکز بر ارائه اطلاعات علمی، کاربردی و قابل اعتماد، به ارتقای آگاهی مخاطبان کمک میکند. او با رویکردی مبتنی بر منابع معتبر پزشکی و استانداردهای روز، تلاش دارد مطالبی دقیق، بهروز و قابل فهم برای عموم خوانندگان ارائه دهد.
تجربه و تخصص
رزیتا محمدی در زمینه نگارش مقالات سلامت و زیبایی، بهویژه موضوعات مرتبط با بهداشت دهان و دندان، مراقبتهای پوستی و سبک زندگی سالم فعالیت مستمر دارد. تجربه او در تولید محتوای آموزشی برای وبسایتها و مجلات تخصصی باعث شده مطالبش علاوه بر جنبه علمی، از نظر کاربردی نیز برای مخاطبان مفید باشد.
رویکرد حرفهای
در نگارش مقالات، او بر اصول زیر تأکید دارد:
استفاده از منابع علمی معتبر و بهروز
سادهسازی مفاهیم تخصصی برای مخاطب عمومی
ارائه توصیههای ایمن و مبتنی بر شواهد
پرهیز از ادعاهای اغراقآمیز در حوزه سلامت و زیبایی
هدف از فعالیت در نوبیدنت
هدف رزیتا محمدی از همکاری با مجله پزشکی نوبیدنت، ارائه محتوایی قابل اعتماد است که به خوانندگان کمک کند تصمیمهای آگاهانهتری درباره سلامت و زیبایی خود بگیرند. او باور دارد دسترسی به اطلاعات صحیح، نخستین گام در مسیر پیشگیری و مراقبت مؤثر است.
