محققان میگویند اندازهگیری دور کمر میتواند یکی از سادهترین و کاربردیترین روشها برای شناسایی چربی اضافی بدن و ارزیابی خطرات سلامتی ناشی از چاقی باشد؛ روشی که در برخی موارد میتواند اطلاعات بیشتری از شاخص توده بدنی یا BMI در اختیار پزشکان و افراد قرار دهد.
دور کمر چگونه خطر چاقی را بهتر نشان میدهد؟
به گفته پژوهشگران، وزن بدن بهتنهایی نمیتواند تصویر دقیقی از میزان چربی ناسالم در بدن ارائه کند. اندازهگیری دور کمر میتواند اطلاعات مهمی درباره تجمع چربی در بدن در اختیار قرار دهد و در کنار وزن، به شناسایی زودهنگام برخی خطرات مرتبط با چاقی کمک کند.
آیوش ویساریا، محقق ارشد این پژوهش، معتقد است اندازهگیری دور کمر، برخلاف برخی روشهای پیچیدهتر، روشی ساده و قابل اجرا برای پزشکان و بیماران است و میتواند در ارزیابی خطر ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت، بیماری قلبی، سکته مغزی و برخی سرطانها کاربرد داشته باشد.
چرا BMI بهتنهایی معیار کاملی برای چاقی نیست؟
شاخص توده بدنی یا BMI سالهاست به عنوان یکی از معیارهای رایج برای ارزیابی وزن و چاقی مورد استفاده قرار میگیرد. این شاخص با مقایسه قد و وزن فرد محاسبه میشود، اما یک محدودیت مهم دارد: BMI نمیتواند تفاوت میان چربی و عضله را بهدرستی در نظر بگیرد.
به همین دلیل، ممکن است دو فرد با BMI مشابه، میزان و توزیع چربی بدن متفاوتی داشته باشند و در نتیجه خطرات سلامتی یکسانی را تجربه نکنند.
محققان در این مطالعه نیز BMI بهتنهایی را ضعیفترین معیار در میان روشهای بررسیشده برای شناسایی چربی ناسالم بدن دانستهاند.
اندازه دور کمر در کنار BMI چه اطلاعاتی میدهد؟
در سالهای اخیر، پیشنهادهایی برای تکمیل BMI با شاخصهای دیگری مطرح شده است. از جمله این معیارها میتوان به دور کمر، نسبت دور کمر به قد و نسبت دور کمر به باسن اشاره کرد.
این رویکرد میتواند افراد بیشتری را که دارای میزان ناسالمی از چربی بدن هستند شناسایی کند. با این حال، پژوهشگران در مطالعه جدید بررسی کردند که آیا برای دستیابی به اطلاعات مشابه، لزوماً به مجموعهای از اندازهگیریهای پیچیده نیاز است یا یک معیار سادهتر مانند دور کمر نیز میتواند عملکرد مناسبی داشته باشد.
مطالعه روی ۱۹۰۰ بزرگسال چه چیزی نشان داد؟
پژوهشگران برای بررسی این موضوع، اطلاعات حدود ۱۹۰۰ فرد بزرگسال ۲۰ تا ۵۹ ساله را که در یک نظرسنجی سالانه سلامت و تغذیه شرکت کرده بودند، تجزیهوتحلیل کردند.
آنها چند روش مختلف برای شناسایی چاقی و چربی اضافی بدن را با یکدیگر مقایسه کردند. نتایج نشان داد که برای شناسایی خطرات سلامتی مرتبط با چاقی، استفاده از اندازهگیریهای متعدد و پیچیده لزوماً ضروری نیست.
به گفته ویساریا، اندازه دور کمر بهتنهایی اطلاعات قابل توجهی ارائه میکند و همین ویژگی میتواند استفاده از آن را در محیطهای درمانی و حتی ارزیابیهای اولیه افراد آسانتر کند.
اندازه دور کمر میتواند به شناسایی زودهنگام خطرات کمک کند
اهمیت این یافتهها در این است که تجمع چربی اضافی، بهویژه در ناحیه شکم، تنها مسئلهای مربوط به ظاهر یا وزن بدن نیست و میتواند با افزایش خطر برخی بیماریهای مزمن همراه باشد.
بر اساس نتایج این پژوهش، اندازهگیری دور کمر میتواند به عنوان یک ابزار ساده در کنار وزن فرد برای شناسایی افرادی که ممکن است در معرض خطرات مرتبط با چاقی قرار داشته باشند، مورد استفاده قرار گیرد.
با این حال، یافتههای مطالعه به این معنا نیست که BMI یا سایر شاخصها کاملاً بیاستفاده هستند؛ بلکه پژوهشگران بر این نکته تأکید دارند که اتکا به BMI بهتنهایی میتواند بخشی از افراد دارای چربی ناسالم بدن را شناسایی نکند و افزودن معیارهایی مانند دور کمر میتواند ارزیابی دقیقتری ایجاد کند.
مریم کاوشی، نویسنده و خبرنگار حوزه سلامت است. او با تکیه بر منابع معتبر علمی و پزشکی، محتوایی دقیق، بهروز و کاربردی در زمینههای پیشگیری از بیماری، تغذیه سالم، بهداشت روان و سبک زندگی تولید میکند. مریم کاوشی باور دارد آگاهیبخشی درست در حوزه سلامت میتواند به بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند و به همین دلیل میکوشد مفاهیم پیچیده علمی را به زبانی ساده و قابلفهم برای مخاطبان ارائه دهد. مطالب او را میتوانید در بخش سلامت سایت دنبال کنید.
