سازمان غذا و دارو اعلام کرد بیش از ۹۸ درصد محصولات آرایشی و بهداشتی بررسیشده در سال ۱۴۰۴، از نظر شاخصهای کنترل کیفیت آزمایشگاهی وضعیت قابل قبولی داشتهاند. با این حال، نتایج ارزیابی برچسب محصولات نشان میدهد بخشی از فرآوردههای موجود در بازار همچنان در زمینه ارائه اطلاعات دقیق و مطابق ضوابط قانونی نیازمند اصلاح هستند.
نزدیک به ۸ هزار محصول آرایشی و بهداشتی آزمایش شد
به گزارش خبرگزاری مهر، محمود آلبویه، مدیرکل امور فرآوردههای آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو، در هشتمین نمایشگاه ایران کازمتیکا از نتایج پایش محصولات موجود در بازار خبر داد.
به گفته او، در سال ۱۴۰۴ نزدیک به ۸ هزار محصول آرایشی و بهداشتی نمونهبرداری و در آزمایشگاههای رسمی و معتبر بررسی شدند. بیش از ۹۸ درصد نمونهها از نظر شاخصهای کنترل کیفیت آزمایشگاهی، وضعیت قابل قبولی داشتند.
این بررسیها در قالب برنامه پایش پس از عرضه به بازار انجام میشود؛ برنامهای که با هدف ارزیابی کیفیت فرآوردههای در دسترس مصرفکنندگان و نظارت بر انطباق آنها با الزامات مربوط اجرا میشود.

وضعیت برچسبگذاری محصولات همچنان نیازمند توجه است
یکی دیگر از بخشهای گزارش سازمان غذا و دارو به اطلاعات درجشده روی بستهبندی، برچسب و بروشور محصولات اختصاص داشت. بر اساس نتایج اعلامشده، وضعیت برچسب ۹۲ درصد محصولات مطلوب و وضعیت ۸ درصد نامطلوب ارزیابی شده است.
اطلاعات روی بستهبندی باید بهصورت روشن و مطابق مقررات ارائه شود تا مصرفکننده بتواند درباره محصول، ویژگیها و نحوه استفاده از آن تصمیم آگاهانه بگیرد. ادعاهای اغراقآمیز درباره اثرگذاری محصولات یا اطلاعاتی که باعث برداشت نادرست میشوند، میتوانند اعتماد مصرفکنندگان را کاهش دهند.
آلبویه از مسئولان فنی شرکتها خواست برای اصلاح موارد نامطلوب همکاری کنند و در معرفی محصولات، به ویژگیها و عملکرد واقعی آنها پایبند باشند.
بیش از ۹۹ درصد نمونههای منتخب قفل کودک داشتند
مدیرکل امور فرآوردههای آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و دارو همچنین اعلام کرد در بیش از ۹۹ درصد نمونههای منتخب مشمول الزام، مقررات مربوط به قفل کودک رعایت شده بود.
قفل کودک در محصولاتی که مشمول این الزام هستند، بخشی از تمهیدات ایمنی بستهبندی به شمار میرود. رعایت این استانداردها میتواند خطر دسترسی ناخواسته کودکان به برخی فرآوردهها را کاهش دهد؛ هرچند انتخاب محل نگهداری ایمن محصولات نیز همچنان اهمیت دارد.
نظارت بر محصولات آرایشی بر اساس میزان ریسک انجام میشود
به گفته آلبویه، سازمان غذا و دارو برای نظارت بر فرآوردههای آرایشی و بهداشتی از رویکرد مبتنی بر ارزیابی ریسک استفاده میکند. بر این اساس، محصولاتی که ریسک بیشتری دارند، با نمونهبرداری و بررسیهای بیشتری روبهرو میشوند.
او تأکید کرد که این اولویتبندی به معنای کنار گذاشتن سایر محصولات نیست و دیگر فرآوردهها نیز متناسب با امکانات و برنامههای نظارتی بررسی میشوند.
نظارت مبتنی بر ریسک به نهادهای مسئول کمک میکند منابع آزمایشگاهی و نظارتی را متناسب با میزان خطر احتمالی محصولات اختصاص دهند؛ در عین حال، استمرار پایش بازار برای شناسایی مشکلات احتمالی اهمیت دارد.
آمار صدور مجوزهای محصولات داخلی و وارداتی اعلام شد
آلبویه در بخش دیگری از سخنان خود به آمار صدور IRC اشاره کرد. بر اساس ارقام اعلامشده، در سال ۱۴۰۴ حدود ۵ هزار و ۸۰۰ مجوز IRC در بخش واردات و بیش از ۲۱ هزار مورد برای محصولات تولید داخل صادر شده است.
همچنین تا زمان ارائه آمار در سال ۱۴۰۵، حدود ۲ هزار IRC در بخش واردات و نزدیک به ۹۶ هزار مورد در حوزه تولید داخل گزارش شده بود.
این ارقام به مجوزهای اعلامشده مربوط هستند و بهتنهایی نشان نمیدهند چه تعداد محصول در بازار عرضه شده یا چه میزان از نیاز مصرفکنندگان را پوشش دادهاند. برای ارزیابی دقیقتر وضعیت بازار، باید آمار مجوزها در کنار اطلاعات تولید، عرضه و نظارت بر کیفیت بررسی شود.
مصرفکنندگان چگونه محصولات آرایشی و بهداشتی مطمئنتری انتخاب کنند؟
نتایج اعلامشده از سوی سازمان غذا و دارو، علاوه بر اهمیت کنترل کیفیت آزمایشگاهی، بر ضرورت توجه به اطلاعات بستهبندی و رعایت الزامات ایمنی نیز تأکید دارد. مصرفکنندگان هنگام خرید بهتر است به چند نکته توجه کنند:
- بررسی اطلاعات محصول: نام تولیدکننده یا واردکننده، تاریخ تولید و انقضا و دستورالعمل مصرف را بررسی کنید.
- توجه به اصالت کالا: در محصولات مشمول شناسه اصالت، کد مربوط را از مسیر رسمی استعلام کنید.
- خرید از مراکز معتبر: فروشگاهها و مراکز مجاز، انتخاب مطمئنتری نسبت به عرضهکنندگان ناشناس هستند.
- پرهیز از ادعاهای اغراقآمیز: وعدههای غیرواقعی درباره اثر فوری یا درمان قطعی مشکلات پوستی و مو را مبنای خرید قرار ندهید.
در مجموع، انطباق بیش از ۹۸ درصد نمونههای بررسیشده با شاخصهای کنترل کیفیت، نتیجه اعلامشده از یک برنامه نظارتی است؛ اما این آمار به معنای تضمین کیفیت تکتک محصولات موجود در بازار نیست. تداوم نمونهبرداری، اصلاح برچسبها و رعایت الزامات ایمنی همچنان از عوامل مهم حفاظت از سلامت مصرفکنندگان به شمار میروند.